Overwhelm in het ouderschap: herken je het?

Je had je het anders voorgesteld. Natuurlijk wist je dat een kind je leven zou veranderen, maar niemand vertelde je dat het zó veel zou zijn. Dat je constant het gevoel zou hebben dat er niet genoeg uren in de dag zitten.

Het gevoel van nooit genoeg

Overwhelm in het ouderschap uit zich niet altijd in grote emotionele uitbarstingen. Vaker is het een sluipend gevoel: de to-do lijst die nooit korter wordt, het schuldgevoel als je even op de bank zit, de moeheid die niet weggaat na een nacht slaap. Je functioneert, maar je geniet niet meer.

Veel moeders herkennen het moment waarop ze beseffen dat ze van overleven naar overleven gaan. De dagen vloeien in elkaar over: opstaan, aankleden, boodschappen, koken, opruimen, slapen. En dan begint het opnieuw.

Onderzoekers spreken over 'maternal depletion', het geleidelijke opraken van je fysieke en emotionele reserves als moeder (Saxbe, 2017). Het is geen modegril of een hashtag. Het is een erkend fenomeen dat samenhangt met de combinatie van slaaptekort, hormonale veranderingen, sociale isolatie en de constante alertheid die het ouderschap van je vraagt.

Herken je deze signalen?

• Je reageert sneller geïrriteerd dan je zou willen, op je kind, je partner, of jezelf
• Je hebt het gevoel dat je constant tekortschiet, terwijl je eigenlijk alles geeft
• Tijd voor jezelf voelt als luxe die je niet verdient
• Je slaapt slecht, ook als je kind wél slaapt
• Het woord 'genieten' voelt ver weg als je aan het ouderschap denkt
• Je lichaam is constant gespannen, hoofdpijn, nekklachten, een onrustige maag
• Je trekt je terug van vrienden of sociale activiteiten

Overwhelm, burn-out of depressie?

Veel moeders vragen zich af: is dit "gewoon" ouderschap, of is het meer? Het onderscheid is niet altijd scherp, maar er zijn verschillen:

• Overwhelm: je voelt je overweldigd door de hoeveelheid prikkels, taken en verantwoordelijkheden. Met aanpassingen in je dagelijks leven en ondersteuning kan het verbeteren.
• Burn-out: langdurige uitputting waarbij je het gevoel hebt dat je helemaal leeg bent. Je voelt afstand tot je kinderen of partner. Herstel vraagt meer tijd en vaak professionele begeleiding.
• Depressie: aanhoudende somberheid, verlies van interesse en energie, vaak vergezeld door schuldgevoel en piekeren. Heeft altijd professionele behandeling nodig.

Ik zie alle drie in mijn werk. Soms komen moeders met "ik ben gewoon moe", en dan blijkt er meer aan de hand. Soms denken ze dat het een depressie is, terwijl het overwelming is die met de juiste aanpak snel kan verbeteren.

Wat je zelf kunt doen

Een moeder vertelde mij: "Ik dacht dat ik gewoon niet geschikt was voor het moederschap. Pas toen jij vroeg wat ik zelf belangrijk vind, besefte ik dat ik dat niet meer wist." In het Bergpad voor Moeders beginnen we precies daar: bij jouw waarden.

Een eerste stap die je vandaag al kunt zetten: pak een pen en schrijf drie dingen op die je ooit energie gaven. Wat heb jij nodig? In ACT noemen we dit het 'waardenkompas'. Het helpt je om keuzes te maken die bij jou passen in plaats van bij het ideaalplaatje.

Download ook mijn gratis gids '5 momenten van rust' voor concrete oefeningen die je morgen al kunt toepassen.

Het is geen zwakte

Overwhelm is geen teken dat je het niet aankunt. Het is een signaal dat er iets uit balans is. Dat je meer geeft dan je terugkrijgt. Als BIG-geregistreerd orthopedagoog-generalist met 15+ jaar ervaring in de GGZ weet ik: juist eerder in actie komen maakt het verschil.

In het Bergpad voor Moeders werken we actief aan het doorbreken van dit patroon, met ACT en beweging in de natuur rond Deventer. We werken met concrete handvatten die je meteen kunt gebruiken.